DRENAJ KAPTAJLARI

DRENAJ KAPTAJI NEDİR? BAŞLICA ELEMANLARI NELERDİR?

Drenaj Kaptajları
Yer altı suyunun 3-5 m gibi sığ derinliklerde bulunması durumunda suyu derlemek için akifer içinde drenaj hendeği açılır. Akiferde sızıntı şeklinde hareket eden sular, hendek içine aralıklarla yerleştirilen ve filtre dolguyla korunan drenaj borularının (büzler) aralarından girmek suretiyle bir toplama odasında toplanarak iletim hattına verilir. Drenaj hendeğinin bir ya da iki taraftan beslenmesine bağlı olarak, sızıntı suları bir veya iki taraftan büzlere akabilir

Başlıca Elemanlar;

Drenaj Hendeği: Drenaj borularının yerleştirilmesi için trapez şeklinde açılan hendeğin büyüklüğü, drenaj borusunun yanı sıra gerekli dolgu tabakasını da kapsayacak şekilde seçilir.

Drenaj Boruları (Büzler): Yer altı sularının içinden aktığı mecralar olan büzler, genellikle 50 cm boyunda ve betondan yapılır ve 2-3 cm aralıklarla drenaj hendeğine yerleştirilir. Çapları ihtiyaç debisine ve sızan suyun miktarına bağlı olarak 10-100 cm arasında değişir. Ortalama akış hızı 0.2-0.5 m/sn arasında olmalıdır. Borulardaki akış serbest yüzeyli (açık kanallardaki gibi) akımdır. Boru kesitlerinin zamanla daralması, yer altı suyu debisinin zamanla değişmesi vb sebeplerle emniyet açısından drenaj boruları genellikle yarı dolu akışa göre boyutlandırılır.

Dolgular: Tabii zemin yüzeyinin altına 40-60 cm yüksekliğinde tabii zemin (toprak) dolgu yapılır ve bu dolgunun içine, yüzeyden sızan suları toplayan bir büz konur. Toprak dolgunun altına da toprak dolgudan sızan suların filtre dolgusuna geçip kirletmesini önlemek kil dolgu yerleştirilir. Kil dolgunun içine tekrar tabii zemin dolgu yerleştirildikten sonra, yaklaşık 15’er cm kalınlığında, içe doğru giderek irileşen çaptaki malzemeden filtre tabakası teşkil edilerek, zemin daneciklerinin büzlerin aralıklarından içlerine girmesi önlenir. En içteki malzeme çapı (15-30 mm), büz aralıklarından (2-3 cm) ince olmamalıdır.

Drenaj Bacaları: Tüm önlemlere rağmen büzlerin içine giren silt gibi ince malzemeyi tutmak ve temizlemek için 50-100 m aralıklarla ve ayrıca drenaj hattının kırılma (büküm) noktalarına yerleştirilen bacaların boyutları, içine kolaylıkla girilebilmesi için l*lm seçilmeli; iki baca arasındaki büz hattı mutlaka düz olmalıdır. Bacaların tabanları, bacaya giren ve çıkan büzlerin alt kenarından 5-10 cm aşağıda yapılarak çökeltim havuzcukları teşkil edilmeli; bacaların üst kısmında kapak (rögar) teşkil edilerek bacaya giriş imkanı sağlanmalıdır.

Posted in İnşaat Mühendisliği and tagged , , , , , , , , , , , , , , , , .

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir