MEMBA DEBİLERİ

DEBİLERİNE GÖRE MEMBALAR? DEBİYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER? DEBİ ÖLÇME YÖNTEMLERİ?

Membalar, debilerine göre 7 gruba ayrılır:
*Q ≥ 10 m3/sn => 1. Dereceden memba,
*1 m3/sn < Q < 10 m3 /sn => 2. Dereceden memba
*0.1 m3 /sn =>3. Dereceden memba,
*10 lt/sn => 4. Dereceden memba
*1 lt/sn => 5. Dereceden memba,
*0.1 lt/sn < Q < 1 lt/sn => 6. Dereceden memba
*10 ml/sn => 7. Dereceden memba

Membaların debilerini etkileyen faktörler;
*Akiferin porozitesi,
*Zeminin permeabilite (geçirimlilik) ve sızdırma kapasiteleri,
*Membanın morfolojik yapısı; beslenme havzasının büyüklüğü,
*Topoğrafik durumu,
*Bitki örtüsü.

Su temini bakımından en uygun membalar, debileri mevsimlere göre fazla değişmeyen, Qmax/Qmin< 8 olan membalardır

Membaların debisini ölçmek için çeşitli yöntemler kullanılabilir.Bunlar;

Membaın tahmini debisi 1 lt/sn’den az ise, ölçekli bir kap (şişe, bidon vb) üç kere doldurulur ve debilerin ortalaması alınır. Tahmini debi 1-10 lt/sn arasında ise 0.50.51.0 m ebadındaki bir tahta sandıkla debi ölçülür. Tahmini debinin 10 lt/sn’den büyük olması durumunda debiler üçgen veya dikdörtgen savaklarla ölçülür. Bu yapılarda, suyun ortalama akış hızı ve kesit alanı ölçülerek debi bulunur. Genellikle debi derinlik ilişkisi (anahtar eğrisi) elde edilerek sadece derinlik ölçümü yardımıyla debi değeri tahmin edilir.
Debi ile derinlik arasında 1.5 Q =CLH şeklinde bir denklem yardımıyla debi tahmin edilir. Burada Q m3/sn olarak debi, h m olarak su derinliği, C boyutsuz savak katsayısı ve L m olarak savak boyudur. Ortalama akış hızını arazide ölçmek mümkün değilse, kanalın üst kısmındaki hız (Vüst) köpük gibi yüzen bir cisim yardımıyla ölçülür, Vort = aVüst eşitliğiyle (0.7<a<0.8) ortalama hız tahmin edilir. Diğer bir yöntem ise: Kanalın eğimi ve pürüzlülük katsayısı bilinirse Manning Formülü yardımıyla hız ve debi bulunur.

Posted in İnşaat Mühendisliği and tagged , , , , , , , , , , .

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir